Steeds vaker hoor je de term ‘duurzaam bouwen’. Maar wat houdt het precies in?
Het gaat verder dan alleen energie besparen. Het is een manier van bouwen die rekening houdt met de impact op onze planeet, het welzijn van de mensen die erin wonen of werken en de economische haalbaarheid op lange termijn. De noodzaak voor duurzaam bouwen groeit, gedreven door klimaatverandering en de wens om slimmer met onze grondstoffen om te gaan.
In dit artikel hebben we het over duurzaam bouwen. We bekijken milieuvriendelijke materialen, innovatieve technieken en de geldende regelgeving. Ook ontdek je hoe moderne prefab oplossingen hier een slimme en snelle invulling aan geven. Lees verder en ontdek de mogelijkheden voor jouw project.
Wat betekent duurzaam bouwen?
Duurzaam bouwen draait om het vinden van een balans. Een balans tussen de impact op het milieu, het comfort en de gezondheid van mensen en de rendabiliteit. Het is een integrale aanpak die verder kijkt dan alleen de bouwfase.
De basisprincipes zijn helder. We streven naar het minimaliseren van het gebruik van nieuwe grondstoffen, bijvoorbeeld door hergebruik of het kiezen van hernieuwbare materialen. Energie-efficiëntie is een ander kernpunt: gebouwen moeten zo min mogelijk energie verbruiken voor verwarming, koeling en verlichting.
Daarnaast staat een gezond binnenklimaat centraal, met aandacht voor goede ventilatie en het gebruik van materialen die geen schadelijke stoffen uitstoten. Ook slim waterbeheer, zoals het opvangen van regenwater, hoort erbij.
Tot slot is toekomstbestendigheid belangrijk. Gebouwen moeten flexibel en aanpasbaar zijn, zodat ze lang meegaan en mee kunnen groeien met veranderende behoeften.
Waarom is duurzaam bouwen belangrijk?
De urgentie van duurzaam bouwen is groter dan ooit. We zien de effecten van klimaatverandering en de eindigheid van veel natuurlijke grondstoffen. Duurzaam bouwen biedt concrete antwoorden op deze uitdagingen.
Door slimme ontwerpkeuzes en efficiënte technieken verminderen duurzame gebouwen de CO2-uitstoot aanzienlijk. Ze dragen bij aan afvalreductie, zowel tijdens de bouw als aan het einde van de levensduur. Het gebruik van duurzame materialen helpt ook om de biodiversiteit te beschermen.
Maar de voordelen gaan verder dan alleen het milieu. Denk aan je eigen welzijn of dat van je medewerkers. Duurzame gebouwen maken vaak gebruik van materialen met een lage uitstoot van vluchtige organische stoffen (VOC’s) en beschikken over geavanceerde ventilatiesystemen. Dit zorgt voor een gezondere en prettiger binnenklimaat.
Bovendien zijn duurzaam gebouwde panden beter voorbereid op de toekomst. Ze zijn vaak beter bestand tegen extreme weersomstandigheden, zoals hittegolven of hevige regenval. Dit noemen we klimaatadaptief bouwen. En niet onbelangrijk: ze behouden over het algemeen beter hun waarde.
Milieuvriendelijke bouwmaterialen kiezen
De keuze van materialen heeft een enorme impact op de duurzaamheid van een gebouw. Gelukkig is er tegenwoordig een breed scala aan milieuvriendelijke opties beschikbaar. Laten we enkele belangrijke categorieën bekijken.
Hout uit duurzaam beheerde bossen
Hout is een fantastisch bouwmateriaal. Het is hernieuwbaar, relatief licht en sterk en het slaat CO2 op tijdens de groei. Belangrijk is wel dat het hout afkomstig is uit duurzaam beheerde bossen.
Let daarom op keurmerken zoals FSC (Forest Stewardship Council) of PEFC (Programme for the Endorsement of Forest Certification). Deze garanderen dat het bos op een verantwoorde manier wordt beheerd, met oog voor ecologische, sociale en economische aspecten.
Biobased materialen: hennep, vlas, stro
Biobased materialen zijn gemaakt van natuurlijke, hernieuwbare grondstoffen, vaak van plantaardige oorsprong. Denk aan isolatiematerialen van hennepvezels, vlaswol of geperst stro.
Deze materialen hebben een lage milieu-impact tijdens de productie. Vaak hebben ze uitstekende isolerende eigenschappen en dragen ze bij aan een gezond binnenklimaat omdat ze vochtregulerend werken. Ze vormen een prima alternatief voor traditionele, vaak minder milieuvriendelijke, opties.
Hergebruik van bouwmaterialen (circulair bouwen)
Waarom altijd nieuwe materialen gebruiken als er zoveel bestaande materialen beschikbaar zijn? Circulair bouwen gaat uit van het principe dat materialen na gebruik niet als afval eindigen, maar opnieuw worden ingezet.
Dit kan door onderdelen uit gesloopte gebouwen direct opnieuw te gebruiken, zoals deuren, kozijnen of zelfs complete constructie-elementen. Het kan ook betekenen dat materialen worden verwerkt tot nieuwe grondstoffen. Dit sluit de kringloop en vermindert de vraag naar nieuwe grondstoffen drastisch.
Materialen met een lage MPG-score
Om de milieubelasting van materialen objectief te vergelijken, is er de MilieuPrestatie Gebouwen (MPG). Deze score geeft aan wat de milieu-impact is van de materialen die in een gebouw worden gebruikt, gemeten over de gehele levensduur.
Hoe lager de MPG-score, hoe duurzamer het materiaalgebruik. Bij het ontwerpen van een duurzaam gebouw wordt gestreefd naar een zo laag mogelijke MPG, door bewust te kiezen voor materialen met een geringe milieu-impact.
Energie-efficiënt bouwen
Een groot deel van de milieu-impact van een gebouw ontstaat tijdens de gebruiksfase, voornamelijk door energieverbruik voor verwarming, koeling en verlichting. Energie-efficiëntie is daarom een belangrijk onderdeel van duurzaam bouwen.
Isolatie
Goede isolatie is de eerste en belangrijkste stap naar een energiezuinig gebouw. Door daken, muren, vloeren en ramen goed te isoleren, houd je de warmte in de winter binnen en in de zomer buiten.
Er zijn veel duurzame isolatiematerialen beschikbaar, zoals houtvezel, cellulose (van gerecycled papier), schapenwol, kurk, of de eerder genoemde biobased materialen zoals hennep en vlas.
Net zo belangrijk als het isolatiemateriaal zelf, is de luchtdichtheid. Het voorkomen van kieren en naden is essentieel om ongewenst warmteverlies door luchtlekken (infiltratie) en tocht te vermijden. Een goed geïsoleerd én luchtdicht gebouw verbruikt aanzienlijk minder energie.
Ventilatiesystemen met warmteterugwinning
In een goed geïsoleerd en luchtdicht gebouw is gecontroleerde ventilatie nodig voor een gezond binnenklimaat. Een balansventilatiesysteem met warmteterugwinning (WTW) is hier een efficiënte oplossing voor.
Dit systeem voert gebruikte binnenlucht af en brengt verse buitenlucht naar binnen. Het slimme eraan is dat de warmte (of koelte in de zomer) uit de afgevoerde lucht wordt overgedragen aan de verse binnenkomende lucht. Zo krijg je frisse lucht zonder veel energie te verliezen.
Regelgeving, certificaten en subsidies
Duurzaam bouwen gebeurt niet in een vacuüm. Er zijn wetten, regels en normen die richting geven en minimumeisen stellen. Ook zijn er manieren om duurzaamheidsprestaties te meten en te erkennen en soms zijn er financiële steuntjes in de rug.
Bouwbesluit en energieprestatie coëfficiënt (EPC/BENG)
In Nederland stelt het Bouwbesluit de minimale technische eisen aan bouwwerken. Hierin zijn ook eisen opgenomen voor energiezuinigheid. Vroeger werd dit uitgedrukt in de Energieprestatie Coëfficiënt (EPC), tegenwoordig gelden de BENG-eisen (Bijna Energieneutrale Gebouwen).
Deze BENG-eisen stellen grenzen aan de maximale energiebehoefte, het primaire fossiele energiegebruik en het aandeel hernieuwbare energie. Elk nieuw gebouw moet aan deze eisen voldoen. Duurzame gebouwen presteren vaak (veel) beter dan deze minimumeisen.
Duurzaamheid meten en certificeren (BREEAM)
Hoe weet je nu echt hoe duurzaam een gebouw is? Daarvoor bestaan certificeringsmethoden zoals BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method). Dit is een internationaal erkend systeem om de duurzaamheidsprestatie van gebouwen te beoordelen.
BREEAM kijkt naar verschillende categorieën, waaronder:
- Energie
- Water
- Materialen
- Afval
- Gezondheid en welzijn
- Management.
Gebouwen kunnen een score krijgen van Pass, Good, Very Good, Excellent tot Outstanding. Een BREEAM-certificaat toont aan dat een gebouw voldoet aan hoge duurzaamheidsstandaarden.
Subsidiemogelijkheden voor duurzaam bouwen en renoveren
De overheid en andere instanties stimuleren duurzaam bouwen en renoveren vaak met subsidies en fiscale regelingen. Dit kan de financiële drempel verlagen.
Denk bijvoorbeeld aan subsidies voor specifieke maatregelen zoals warmtepompen, zonnepanelen of hoogwaardige isolatie. Voor zakelijke investeringen zijn er soms ook fiscale voordelen zoals de Energie-investeringsaftrek (EIA) of Milieu-investeringsaftrek (MIA). Het loont de moeite om te onderzoeken welke regelingen van toepassing zijn op jouw project.
3 tips voor jouw project
Hoe pas je duurzaam bouwen nu toe in je eigen project? Hier zijn drie praktische tips om je op weg te helpen.
1. Begin met een doordacht ontwerp
De grootste winst behaal je aan de voorkant. Een goed ontwerp is de basis voor een succesvol duurzaam gebouw. Zorg dat duurzaamheid vanaf het allereerste begin wordt meegenomen in alle beslissingen.
Denk na over de oriëntatie van het gebouw ten opzichte van de zon, de compactheid van de vorm, de materiaalkeuze, de installaties en de flexibiliteit voor de toekomst. Een integraal ontwerp, waarbij architect, adviseurs en bouwer nauw samenwerken, leidt tot het beste resultaat.
2. Werk samen met experts in duurzame bouw
Duurzaam bouwen vraagt om specifieke kennis en ervaring. Kies daarom partners, zoals architecten, adviseurs, aannemers, die aantoonbaar ervaring hebben met duurzame projecten.
Zij kennen de materialen, technieken en regelgeving. Ze kunnen je adviseren over de beste oplossingen voor jouw specifieke situatie en budget. Vraag naar referenties en bekijk eerdere projecten om een goed beeld te krijgen van hun expertise.
3. Overweeg energiezuinige renovatie voor bestaande panden
Nieuwbouw is niet altijd de enige optie. Het verduurzamen van bestaande gebouwen levert vaak een enorme milieuwinst op. Er gaat immers veel energie en materiaal zitten in de bouw van een nieuw pand.
Denk aan maatregelen zoals na-isoleren van daken, muren en vloeren, het vervangen van glas, het verbeteren van de kierdichting of het installeren van een duurzaam verwarmings- en ventilatiesysteem.
Energiezuinige renovatie is een effectieve manier om de levensduur van een gebouw te verlengen en het energieverbruik drastisch te verlagen.
Maatwerk prefab: de snelle, duurzame oplossing
We hebben het gehad over materialen, technieken en regelgeving. Maar hoe breng je dit allemaal samen in een efficiënt bouwproces?
Moderne ontwikkelingen, zoals prefab bouwen, bieden hier interessante mogelijkheden. Prefabricage, het vooraf produceren van bouwonderdelen in een fabriek, sluit naadloos aan bij de principes van duurzaam bouwen.
Maatwerk prefab is een goede optie voor betaalbare oplossingen zoals:
In vergelijking met traditionele bouw op locatie biedt het vaak voordelen in snelheid, efficiëntie en duurzaamheid.
Waarom maatwerk prefab efficiënt is
Het geheim zit in het gecontroleerde productieproces. In de fabriek zijn de omstandigheden optimaal en onafhankelijk van het weer. Dit leidt tot een hogere bouwkwaliteit en minder faalkosten.
Bovendien kan materiaalgebruik veel nauwkeuriger worden gepland, wat resulteert in aanzienlijk minder afval dan bij traditionele bouw op locatie. Het productieproces is gestroomlijnd, wat de bouwtijd verkort.
Al deze factoren, minder afval, efficiënter materiaalgebruik, snellere bouwtijd, dragen direct bij aan de duurzaamheid van het project.
Flexibiliteit en schaalbaarheid
De wereld verandert snel en jouw ruimtebehoefte misschien ook. Een groot voordeel van prefab oplossingen is de flexibiliteit. Ze zijn vaak relatief eenvoudig aan te passen, te verplaatsen of uit te breiden.
Dit maakt ze bijzonder toekomstbestendig. Groeit je organisatie? Dan kan er vaak een extra module worden toegevoegd. Verandert de functie? De indeling is vaak aanpasbaar.
Zet de stap naar duurzaam bouwen met De Schans
Duurzaam bouwen is geen vage toekomstvisie meer, maar een concrete en haalbare aanpak voor nu. Het biedt voordelen voor het milieu, voor de gebruikers van het gebouw en vaak ook voor de portemonnee op de lange termijn. We hebben gezien dat materiaalkeuze, energie-efficiëntie en een doordacht ontwerp belangrijk zijn.
Voor veel ondernemers, scholen, zorginstellingen en andere organisaties die snel behoefte hebben aan kwalitatieve, duurzame ruimte, biedt maatwerk prefab van De Schans een uitkomst. Wij combineren de principes van duurzaam bouwen met de efficiëntie en snelheid van prefabricage.
Dit resulteert in hoogwaardige, op maat gemaakte gebouwen die voldoen aan de strenge eisen van vandaag én morgen. Denk aan minimale faalkosten, minder afval en een voorspelbare, snelle realisatie. Zo wordt duurzaam bouwen toegankelijk en praktisch.
Ben je benieuwd hoe wij jouw behoefte aan extra ruimte snel, efficiënt en duurzaam kunnen invullen? Neem vrijblijvend contact met ons op en ontdek wat we voor jou kunnen betekenen.